Thi thử tốt nghiệp THPT môn Vật lý

Phạm vi kiến thức của đề tốt nghiệp

Trọng tâm nằm ở chương trình lớp 12 với vật lý nhiệt, khí lý tưởng, từ trường và vật lý hạt nhân. Đây là nhóm cần thành thạo tới mức phản xạ, vì chúng chiếm phần lớn số câu của đề.

Kiến thức lớp 11 gồm dao động, sóng, điện trường, dòng điện và mạch điện vẫn xuất hiện đều đặn. Nền cơ học lớp 10 với động học, động lực học, năng lượng, động lượng, chuyển động tròn, biến dạng vật rắn và áp suất chất lỏng thì thường nằm bên trong lời giải chứ ít khi được hỏi riêng, nên hổng phần nền vẫn kéo điểm xuống mà em khó nhận ra nguyên nhân.

Phạm vi đang áp dụng trên hệ thống gồm Vật lí nhiệt, Khí lí tưởng, Từ trường, Vật lí hạt nhân, Dao động, Sóng, Điện trường, Dòng điện. Mạch điện, Mở đầu, Động học và các chuyên đề liên quan. Đây là mốc tham chiếu chung, còn căn cứ trực tiếp vẫn là đề cương giáo viên giao, vì mỗi trường có thể xê dịch một bài theo tiến độ dạy học.

Ba dạng câu và ba cách tính điểm

Điểm đặc trưng của định dạng hiện hành là mỗi dạng câu có một cách tính điểm riêng, và hiểu sai cách tính điểm sẽ dẫn tới chiến thuật sai.

Cấu trúc đề mô phỏng

• Phần trắc nghiệm nhiều phương án: chọn một đáp án đúng trong bốn, mỗi câu một mức điểm cố định. Đây là phần quyết định nền điểm.
• Phần đúng/sai: mỗi câu bốn mệnh đề, tính điểm theo số ý đúng, thường gắn với một đồ thị, một thí nghiệm hoặc một tình huống thực tế.
• Phần trả lời ngắn: điền kết quả vào ô, không có phương án để loại trừ, sai đơn vị hoặc sai cách làm tròn là mất trọn điểm.

Cách chấm theo số ý đúng ở phần đúng/sai có một hệ quả quan trọng: không bao giờ nên bỏ trắng cả câu. Ngay cả khi chỉ chắc hai trong bốn ý, em vẫn nên trả lời đủ để giữ phần điểm đã nắm được.

Chiến thuật cho một phiên thi trọn vẹn

Trước khi vào phòng thi, hãy chuẩn bị giấy nháp và máy tính cầm tay, rồi tự nhắc mình một việc: quy mọi đại lượng về hệ đơn vị chuẩn ngay ở dòng tóm tắt. Với đề VIP, mỗi lượt vào thi sinh một bộ câu mới, nên em không thể thuộc đề và mỗi lần làm lại đều là một phép đo hợp lệ.

Một cách chia đã được nhiều thí sinh dùng hiệu quả: dành khoảng bốn mươi phần trăm thời gian cho phần trắc nghiệm nhiều phương án, ba mươi phần trăm cho phần đúng/sai, hai mươi phần trăm cho phần trả lời ngắn, và giữ lại mười phần trăm cuối để rà soát.

Nguyên tắc xuyên suốt là không để một câu ngốn quá nhiều thời gian. Mọi câu trong cùng một phần đều có giá trị điểm như nhau, nên vài phút dành cho một câu khó luôn đắt hơn vài phút dành cho hai ba câu vừa sức.

Phần rà soát cuối nên ưu tiên các câu trả lời ngắn, vì đó là nơi lỗi đơn vị và lỗi làm tròn hay xảy ra nhất, mà kiểm tra lại thì rất nhanh.

Những lỗi lấy mất nhiều điểm nhất

Trong một đề tốt nghiệp môn Vật lý, phần lớn điểm mất đến từ đơn vị và từ việc xác định chiều, chứ không phải từ những câu khó nhất.

• Không quy đổi về hệ đơn vị chuẩn trước khi thay số, đặc biệt với centimét, gam, lít và miligiây.
• Dùng nhiệt độ Celsius trong các công thức đòi hỏi nhiệt độ tuyệt đối.
• Xác định chiều lực từ hoặc chiều dòng điện cảm ứng mà bỏ qua bước xét từ thông.
• Nhầm số khối với số proton khi cân bằng phương trình phản ứng hạt nhân.
• Lẫn giữa tần số và tần số góc, hoặc giữa chu kỳ và bước sóng khi đọc đồ thị.
• Áp dụng bảo toàn cơ năng cho hệ có ma sát ở các câu dùng nền cơ học lớp 10.
• Làm tròn sai chữ số ở phần trả lời ngắn, mất trọn điểm dù lời giải hoàn toàn đúng.

Phân tích điểm theo phần sau mỗi lượt thi

Sau mỗi đề, hãy tách kết quả theo hai chiều: theo phần của đề và theo chương kiến thức. Chiều thứ nhất cho biết vấn đề nằm ở kỹ năng làm bài hay ở sự cẩn thận; chiều thứ hai cho biết lỗ hổng kiến thức nằm ở đâu.

Nếu điểm phần trắc nghiệm thấp thì cần quay lại ôn chương. Nếu điểm phần đúng/sai thấp thì hãy luyện thói quen xét từng mệnh đề như một câu hỏi độc lập. Nếu điểm phần trả lời ngắn thấp thì gần như chắc chắn vấn đề nằm ở đơn vị và cách làm tròn.

Lộ trình luyện đề từ đầu năm tới ngày thi

Học kỳ 1 nên tập trung ôn chắc chương trình lớp 12 kết hợp bù nền lớp 11, mỗi tháng làm một đề mô phỏng để giữ cảm giác về thời gian. Học kỳ 2 tăng dần lên mỗi hai tuần một đề, rồi mỗi tuần một đề trong hai tháng cuối.

Nguyên tắc quan trọng nhất là mỗi đề đều phải được chữa. Một đề làm rồi chữa kỹ có giá trị hơn ba đề làm cho xong. Trong tuần cuối cùng, hãy giảm cường độ và dành thời gian rà soát bảng công thức cùng danh sách lỗi của chính mình.

Câu hỏi thường gặp về Thi thử tốt nghiệp THPT môn Vật lý

Vào làm bài thi thử ngay →